Ochrona ludności, zabezpieczenie logistyczne państwa i przygotowanie obywateli do sytuacji kryzysowych były tematem panelu z udziałem ekspertów Wojskowej Akademii Technicznej „Ochrona ludności i zabezpieczenie logistyczne państwa w sytuacjach kryzysowych i w czasie wojny”.
– Współczesne środowisko bezpieczeństwa oczywiście stawia przed państwem nowe wyzwania. Państwem oczywiście jako instytucji związanej zarówno z reagowaniem na klęski żywiołowe, katastrofy techniczne czy zagrożenia hybrydowe, jak również z przygotowaniem struktur państwowych i społeczeństwa do funkcjonowania w warunkach konfliktu zbrojnego. Skuteczna ochrona ludności wymaga dziś nie tylko sprawnych rozwiązań organizacyjnych i prawnych, ale także odpowiedniego zabezpieczenia logistycznego, współpracy instytucji publicznych, interoperacyjności służb, wojska, środowiska naukowego oraz sektora prywatnego – podkreślał prof. Bogusław Jagusiak, prodziekan ds. naukowych Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego.
– Tak naprawdę wielkie wyzwanie dzisiaj stoi przed nami, żeby przygotować obywateli do potencjalnych i realnych zagrożeń – oceniła prof. Aleksandra Skrabacz z Wojskowej Akademii Technicznej, podkreślając, że jednym z kluczowych pojęć staje się odporność społeczna: – Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej przewiduje, że tak naprawdę każdy z nas powinien przygotować się na przynajmniej 3 dni potencjalnego zagrożenia. Co to znaczy przygotować się? Na przykład mieć zapas jedzenia w domu, które i tak wykorzystamy, bo sprawdzając datę ważności możemy je po prostu rotować i wykorzystywać. Powinniśmy mieć przygotowane takie podstawowe środki sanitarne czy medyczne – wskazywała prof. Skrabacz.
Ppłk dr inż. Małgorzata Grzelak mówiła o zabezpieczeniu logistycznym państwa jako jednym z warunków jego sprawnego funkcjonowania w kryzysie i wojnie. Podkreślała, że bez logistyki nie da się zapewnić ochrony ludności, ciągłości dostaw podstawowych dóbr ani działania służb ratowniczych. Jej zdaniem doświadczenia pandemii, wojny w Ukrainie, klęsk żywiołowych, blackoutów, cyberataków i działań dywersyjnych pokazały słabość dotychczasowych globalnych łańcuchów dostaw. Dlatego konieczna jest zmiana myślenia: od zależności od jednego źródła i centralizacji w stronę odporności, dywersyfikacji i rozproszenia zasobów.
Ekspertka wskazała trzy filary skutecznego zabezpieczenia logistycznego. Pierwszym jest sprawny system prawny i administracyjny, drugim odporne łańcuchy dostaw, a trzecim świadomy obywatel.
– Odporny łańcuch dostaw to taki, który po pierwsze oparty jest na dywersyfikacji źródeł, dostawców i zasobów. Nie możemy opierać się na jednym producencie, musimy szukać dostawców w różnych miejscach. Po drugie, odporny łańcuch dostaw charakteryzuje się rozproszeniem. To znaczy, że nie budujemy centralnych magazynów z zasobami, z zapasami, tylko rozpraszamy je po terenie całego kraju – wyjaśniała ppłk Grzelak.
Szczególnie mocno podkreślała rolę obywateli: – Świadomy obywatel to jest podstawa skutecznego systemu zabezpieczenia logistycznego. Same procedury, sama infrastruktura, same zapasy na półkach nie sprawdzą się wtedy, gdy my jako obywatele nie będziemy świadomi procedur, zasad i tego, jak powinniśmy się w takich sytuacjach zachowywać. Dopóki też nie zadbamy o to, żeby nasi obywatele byli świadomi, to nie możemy mówić o skutecznym systemie zabezpieczenia logistycznego.
Dr Wiesława Załoga, prodziekan ds. kształcenia i spraw studenckich Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania WAT, przedstawiła rolę uczelni w przygotowaniu kadr dla systemu bezpieczeństwa. Podkreślała, że kształcenie przyszłych specjalistów musi mieć charakter interdyscyplinarny:
– Reprezentując Wydział Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania w procesie kształcenia podchodzimy bardzo interdyscyplinarnie. To oznacza, że w całym procesie kształcenia, poczynając od budowania świadomości, a kończąc na elementach specjalistycznych, udział bierze Wojskowa Akademia Techniczna jako całość. Takie obszary jak cyberbezpieczeństwo, elektronika, nowe technologie i szereg innych obszarów biorą udział w kształceniu przyszłych kadr – zaznaczyła dr Wiesława Załoga.
Jak mówiła, WAT kształci zarówno studentów studiów licencjackich i magisterskich, jak i słuchaczy studiów podyplomowych oraz kadry menedżerskie. Ważnym elementem jest współpraca z administracją, biznesem i praktykami działającymi w systemie bezpieczeństwa.
Prodziekan WAT omawiała także konkretne elementy oferty dydaktycznej: – Teoria jest bardzo ważna, ale poza tym elementem planowania systemowego musimy wiedzieć, jak organizować wszelkiego rodzaju przedsięwzięcia. Edukacja jest bardzo ważna od tego poziomu młodego człowieka, a skończywszy tak naprawdę na osobach bardzo doświadczonych. Każda instytucja, każde środowisko zawodowe dziś powinno się właśnie na tych kwestiach skupiać, budując naszą świadomość i budując też nasz potencjał – podkreślała dr Załoga.
